Parklar, Çocuklar ve İnsanlar
Şehirlerin de hafızası vardır... Kimi zaman eski bir taş köprüde saklar anılarını, kimi zaman yıllar önce kesilmiş bir ağacın köklerinde. Bazen de çocuk seslerinde...
Boyabat'ın geçmişini hatırlayanlar bilir. Bir zamanlar çocukların koşup oynayacağı parklar yok denecek kadar azdı.
Salıncak dediğimiz, eski bir kamyon lastiğinin iki zincire bağlanmış hâliydi. Tahterevalli tutamakları, kaydıraklar paslıydı, eğriydi, çoğu zaman da kaymazdı.
Ama çocukluk dediğin şey biraz da hayal gücüydü. Demir kaymıyorsa düşler kayardı. Paslı bir sac parçası, gözümüzde lunaparka dönüşürdü.
Bugün ise manzara değişti. Şehrin birçok noktasında parklar yükseliyor. Renkli oyun grupları, yürüyüş yolları, oturma alanları... Bir zamanların eksikliği büyük ölçüde giderilmiş durumda.
Bu açıdan bakıldığında emeği geçenleri takdir etmek gerekir. Çünkü bir şehrin çocuklarına yaptığı yatırım, aslında kendi geleceğine yaptığı yatırımdır.
Ne var ki mesele park yapmakla bitmiyor. Asıl mesele, yapılan parklara nasıl davranıldığı...
Bazen bir parkın yanından geçiyorsun. Salıncak sallanıyor ama üzerinde çocuk yok. Rüzgâr sallıyor onu. Yerde kırılmış cam parçaları, plastik şişeler, çekirdek kabukları, sigara izmaritleri...
İnsan o an düşünmeden edemiyor: Bu çöpler gerçekten yere mi atıldı, yoksa vicdanlardan mı döküldü?
Çocuk parkları, bir toplumun karakterini gösteren aynalardır. Çünkü insanlar en çok kendilerinden güçsüz olana karşı davranışlarıyla ölçülür. Yaşlıya, hayvana ve çocuğa gösterilen özen, medeniyetin gerçek seviyesidir.
Ne kadar ilginçtir ki bir ebeveyn, çocuğuna "çöpü yere atma" derken aynı eliyle sigara izmaritini toprağa bırakabiliyor. Çocuğunun güvenle oyun oynaması için getirildiği parkı, birkaç dakika sonra terk edilmiş bir piknik alanına çevirebiliyor. Oysa çocuklar sadece söylenenleri değil, gördüklerini de öğrenir.
Bir çocuk yerdeki izmaritten önce onu yere atan eli görür.
Bir çocuk çöpten önce çöpü umursamayan zihniyetle tanışır.
Belki de bu yüzden parkların sorunu temizlik görevlilerinin eksikliği değil; sorumluluk duygusunun eksikliğidir.
Düşünün...
Bir ağacın gölgesinde oturan insanlar, yanı başlarında oynayan çocukları görmezden gelerek yere cam şişe bırakabiliyor. O camın bir gün kırılabileceğini, bir çocuğun ayağına batabileceğini düşünmüyor. Çünkü günümüzde birçok insan, sonuçları kendi başına gelmediği sürece meseleleri önemsememeyi öğrendi.
Merhametin yerini umursamazlık aldı.
Sorumluluğun yerini başkasından beklenti...
Vicdanın yerini ise mazeretler...
Halbuki şehir dediğimiz şey belediyenin yaptığı kaldırımlardan ibaret değildir. Şehir, o kaldırımlardan geçen insanların ahlâkıyla anlam kazanır.
En güzel parkları yapabilirsiniz. En modern oyuncakları kurabilirsiniz. Fakat onları kullanacak insanların zihniyetine dokunamıyorsanız, bir süre sonra parkların kaderi de duvarlara yazılan anlamsız yazılar ve yerlere saçılan çöpler kadar hüzünlü olur.
Bazen düşünüyorum da...
Belki parkların en çok ihtiyacı olan şey yeni salıncaklar değildir.
Yeni tahterevalliler, kaydıraklar da değildir.
Belki de en çok ihtiyaç duydukları şey, çocukluğunu unutmamış yetişkinlerdir.
Çünkü çocukluğunu hatırlayan insan, bir çocuğun koştuğu yere cam şişe bırakmaz.
Bir çocuğun oyun alanına sigara izmariti atmaz.
Bir parkı çöplüğe çevirmez.
Bilir ki geride bıraktığı her iz, aslında kendisinden sonraki nesillere yazdığı sessiz bir mektuptur.
Bugün parklar konuşabilseydi, muhtemelen bizden yeni oyuncaklar istemezlerdi.
Sadece şunu söylerlerdi:
"Çocuklara bıraktığınız dünyayı biraz daha temiz bırakın."
