Derin Yalnızlık
İnsan, en çok da kalabalıklar içinde yalnızlaşır derler; oysa bazı yalnızlıklar vardır ki, ne kalabalıkla dağılır ne de zamanla diner.
Sessizce büyür, duvarlara siner, kapı eşiklerinde bekler…
Bugünün en derin yalnızlığı ise, çoğu zaman bir evin içinde, ağır ağır akan saatlerin arasında, bir yaşlının yüreğinde yankılanır.
Gazete sayfalarını çevirirken gözümüze çarpan o haberler artık istisna değil, neredeyse sıradan hâle geldi:
“Günler sonra fark edilen ölüm…”,
“Kapıyı kırarak girdiler…”,
“Komşular kötü kokudan şüphelendi…”
Her biri bir insanın değil, bir hayatın, bir hatıranın, bir ömrün sessizce sönüşünün haberi aslında.
Her biri, bize kendimizi sormamız gereken ağır bir soruyu fısıldıyor: Biz neyi kaybettik?
Yaşlılık, bir insanın çocukluğa en çok yaklaştığı dönemdir derler.
Yaşlanan bireylerin önce bedeni yavaşlar, sonra sesi kısılır, ardından adımları temkinli olur. Ama asıl kırılganlık, ruhunda başlar.
Bir zamanlar evin direği olan, sofranın başköşesinde oturan, herkesi koruyup kollayan o insan; bir gün bakar ki, kapıyı çalan yok, telefonu arayan yok, hâlini soran yok… İşte o an yalnızlık, sadece bir durum olmaktan çıkar, bir kader gibi çöker üzerine.
Oysa biz, kökleri derinlere uzanan bir toplumduk. Çocukluğumuzdan başlayarak “Ana baş tacıdır”, “Baba dağ gibidir” diye diye büyütüldük. Sofrada büyükten önce lokma ağıza alınmazdı, yaşlıya saygı sadece bir görgü değil, bir hayat ölçüsüydü.
Peki ne oldu da bu bağlar gevşedi?
Ne zaman hızlandık da arkamızda kalanları unuttuk?
Hangi telaş, hangi dünya meşgalesi, anne babanın duasından daha kıymetli oldu?
Şehirler büyüdü, evler küçüldü. Kalpler de…
Beton duvarlar yükseldikçe, insanlar birbirinden uzaklaştı.
Aynı apartmanda yaşayanlar birbirinin adını bilmez oldu.
Bir zamanlar kapı komşusu, akrabadan yakındı.
Şimdi ise bir yaşlı, yanı başında onlarca insan varken bile görünmez hâle gelebiliyor.
Yalnızlık artık kırsalın değil, şehirlerin hastalığıdır.
Fakat mesele yalnızca sosyolojik değil; mesele vicdanidir.
Anne ve babaya bakmak, sadece bir “görev” değildir. Bu, insan olmanın, vefa duygusunun, ahlâki bütünlüğün bir gereğidir.
Çünkü onlar bize sadece hayat vermediler; uykusuz gecelerini, gençliklerini, hayallerini verdiler.
Bir çocuğun ilk adımında elini tutan o eller, yaşlılıkta bir bardak su uzatacak bir el bulamıyorsa, burada eksik olan sadece bakım değil, sevgidir, saygıdır, merhamettir.
Elbette hayatın zorlukları var. Geçim derdi, iş yoğunluğu, şehir hayatının yorucu temposu…
Ama insan, gerçekten değer verdiği şeylere zaman bulur.
Belki her gün değil ama haftada bir kapıyı çalmak, günde birkaç dakika sesini duymak, bir ihtiyaç olup olmadığını sormak… Bunlar büyük fedakârlıklar değil, küçük ama anlamı büyük dokunuşlardır. Çoğu zaman bir yaşlının ihtiyacı da budur:
Hatırlandığını bilmek.
Yalnız ölümler aslında ani değildir; uzun bir ihmalin, yavaş yavaş büyüyen bir kopuşun sonucudur.
Bir gün değil, yıllar içinde olur o yalnızlık.
Önce ziyaretler seyrekleşir, sonra telefonlar, daha sonra da tamamen kesilir. Bir gün, o evde sadece sessizlik kalır.
Belki de yeniden hatırlamamız gereken şey şudur:
Biz de bir gün yaşlanacağız.
Biz de yavaşlayacağız.
Biz de unutulma korkusunu tadacağız.
O gün geldiğinde nasıl bir muamele görmek istiyorsak, bugün onu göstermeliyiz.
Çünkü hayat, bir gün bize dönecek olan bir aynadır.
Toplum, en zayıf halkasına nasıl davrandığıyla ölçülür. Yaşlılar ise o zincirin en hassas halkasıdır.
Onları yalnızlığa terk etmek, aslında kendi geleceğimizi de yalnızlığa teslim etmektir.
O yüzden bu mesele, sadece bireysel değil; toplumsal bir sorumluluktur.
Belki de başlamamız gereken yer çok basit:
Kapıyı çalmak.
Bir selam vermek.
“Nasılsın?” diye sormak.
Bazen bir insanın hayatta kalması, işte bu iki kelimeye bağlıdır.
Unutmayalım! Yalnızlık, en çok sessizlikte büyür.
Ve bir toplum, yaşlılarının sesini duymayı bıraktığında, aslında kendi insanlığını da yavaş yavaş kaybetmeye başlar.